· door de redactie van Medisch & Mooi

Roken, zon, suiker en alcohol: wat de wetenschap zegt over huidveroudering

Twee eeneiige tweelingen, hetzelfde DNA, en toch ziet de een er jaren ouder uit. Onderzoek bij tweelingen laat zien hoeveel leefstijl uitmaakt. Wat is goed bewezen, en wat is vooral een verhaal?

Je genen bepalen een deel van hoe je huid ouder wordt. Maar hoeveel doe je zelf? Een van de mooiste manieren om dat te onderzoeken, is kijken naar eeneiige tweelingen: zelfde DNA, verschillend leven.

Roken: het duidelijkste verband

In een Amerikaanse studie bij 186 eeneiige tweelingparen keken onderzoekers welke factoren iemand ouder lieten lijken dan de tweelingbroer of -zus. Hoe langer iemand had gerookt, hoe ouder hij of zij eruitzag. In een vervolgstudie bij 79 tweelingparen was al vijf jaar verschil in rookduur zichtbaar, vooral rond de mond en onder de ogen: hangende oogleden, wallen, diepere neus-lippenplooien en rimpels in de lippen. Op het voorhoofd en bij de kraaienpootjes was er geen duidelijk verschil.

Zon: het sterkste bewijs

In de tweelingstudie zag wie meer zon had gehad er ook ouder uit. Het sterkste bewijs komt uit een Australische gerandomiseerde studie: wie vier en een half jaar elke dag zonnebrandcrème smeerde, liet geen meetbare toename van huidveroudering zien. Zonbescherming is daarmee de best onderbouwde manier om je huid jonger te houden.

Suiker: een plausibel mechanisme, weinig bewijs

Suikers kunnen zich in de huid binden aan collageen en elastine. Daarbij ontstaan zogeheten AGE's, die de vezels stijver en minder goed herstelbaar maken; uv-licht versterkt dat. In de Leidse Langlevenstudie leken mensen met een hogere bloedsuikerspiegel iets ouder: per 1 mmol/L hogere glucose ongeveer vier maanden. Maar dat gaat over bloedsuiker, niet over hoeveel suiker je eet. Er is geen studie die laat zien dat minder suiker eten rimpels voorkomt.

Alcohol: vooral zelfrapportage

In een online vragenlijst onder ruim 3.200 vrouwen hing zwaar drinken (acht of meer glazen per week) samen met meer lijnen op het voorhoofd, wallen, hangende mondhoeken, volumeverlies in het middengezicht en zichtbare bloedvaatjes. De vrouwen beoordeelden hun eigen gezicht, dus het bewijs is zwak.

Wist je dat?

In de tweelingstudie leek een iets hoger gewicht vóór je veertigste ouder te maken, maar na je veertigste juist jonger. Een voller gezicht verbergt dan volumeverlies.

Wat betekent dit voor jou?

  • Niet roken is voor je huid de grootste winst, naast al het andere.
  • Bescherm je huid tegen de zon vanaf zonkracht 3.
  • Gezond eten en matig drinken zijn goed voor je hele lichaam; voor je huid is het bewijs minder hard.

Leefstijl remt het proces, maar zet de klok niet terug. Wil je weten wat er wél mogelijk is, bijvoorbeeld bij een diepere neus-lippenplooi of een doffe huid, dan kijkt een arts graag met je mee.

Kort samengevat

  • Roken en zon: duidelijk bewezen versnellers van huidveroudering.
  • Suiker: plausibel mechanisme, maar geen bewijs dat minder suiker rimpels voorkomt.
  • Alcohol: samenhang, maar zwak bewijs.
  • Dagelijkse zonbescherming is de best onderbouwde 'anti-aging'.